Thủy tổ ngành yến sào là ai?

59

Yến sào ngày nay rất phổ biến, được biết đến như loại thực phẩm thơm ngon, bổ dưỡng và loại dược phẩm tốt cho sức khỏe con người. Nhưng ít ai biết rằng yến sào từ đâu mà được biết đến? Nó được biết đến từ bao giờ? Và quá trình phát triển của nó từ khi được phát hiện cho đến bây giờ là như thế nào?

Thủy tổ ngành yến sào

Theo tài liệu lịch sử còn lưu tại Khánh Hòa, năm 1328, trong một chuyến công cán phương Nam, đề đốc thủy quân nhà Trần Lê Văn Đạt cùng đoàn quân gặp bão lớn nên thuyền dạt vào đảo Hòn Tre. Tại đây, ông tình cờ phát hiện các đảo yến ở vùng biển đảo Bình Khang (Khánh Hòa ngày nay), ông đã ở lại cai quản vùng đất này. Với tầm nhìn chiến lược của một vị tướng, ông liền thành lập các đội thủy quân để tổ chức bảo vệ, khai thác và phát triển nguồn tài nguyên này. Nghề yến sào nước ta ra đời từ đó và ông được người đời sau suy tôn là Thủy tổ ngành nghề yến sào Việt Nam.

Đền thờ Đô đốc Lê văn Đạt - ngưởi được suy tôn là Thủy tổ nghề yến sào Việt Nam trên đảo Hòn Nội - Khánh Hòa
Đền thờ Đô đốc Lê văn Đạt – ngưởi được suy tôn là Thủy tổ nghề yến sào Việt Nam trên đảo Hòn Nội – Khánh Hòa

Sau này ông mất đi, người kế nghiệp Thủy tổ ngành yến là An phủ sứ Bình Khang Lê Văn Quang (sinh năm 1719) và con gái là bà Lê Thị Huyền Trâm (sinh năm 1753). Dưới thời Tây Sơn, bà Lê Thị Huyền Trâm được giao chỉ huy đội thủy quân tại Dinh Bình Khang kiêm tổng quản quần đảo Hòn Tre và các sở lưới đăng, các đảo yến. Bà đã tổ chức khai thác, xuất khẩu yến sào làm nguồn tài chính, hậu cần, quân nhu cho nhà Tây Sơn. Năm 1788, bà được phong chỉ huy liên quân thủy bộ trấn thủ một số vùng biển trọng yếu.

Ngày 10-5-1793, trong cuộc chiến bảo vệ chủ quyền lãnh hải Tổ quốc và các đảo yến, Đại đô đốc Lê Thị Huyền Trâm cùng An phủ sứ Bình Khang Lê Văn Quang đã anh dũng hy sinh. Người dân đã suy tôn bà Lê Thị Huyền Trâm là Bảo yến đảo chủ Thánh Mẫu, lập miếu thờ bà trên các đảo yến. Từ đó, mùng 10 tháng 5 âm lịch, người dân địa phương tổ chức cúng giỗ Thánh Mẫu Lê Thị Huyền Trâm và tướng sĩ Tây Sơn hy sinh năm nào. Dịp này, lễ hội Yến sào Khánh Hòa được tổ chức để ghi nhớ công ơn các bậc tiền bối ngành nghề yến sào và những người đã ngã xuống bảo vệ quê hương.

Những người kế tục về sau

Tháng 11-1990, Công ty Yến sào Khánh Hòa được thành lập, trực thuộc UBND tỉnh Khánh Hòa – là đơn vị được phép quản lý, khai thác và kinh doanh các sản phẩm yến đảo thiên nhiên Khánh Hòa. Từ tháng 10-2009, công ty chính thức đổi thành Công ty TNHH Nhà nước MTV Yến sào Khánh Hòa. Trải qua biết bao thăng trầm, ngành yến không chỉ được giữ vững mà cho đến nay đã phát triển vô cùng mạnh mẽ.

Yến sào Khánh Hòa đã trở thành thương hiệu lừng danh không chỉ ở Việt Nam mà cả ở thế giới
Yến sào Khánh Hòa đã trở thành thương hiệu lừng danh không chỉ ở Việt Nam mà cả ở thế giới

Hiện nay, Công ty Yến sào Khánh Hòa quản lý 32 đảo yến với 169 hang yến trải dài từ huyện Vạn Ninh đến Cam Ranh, 23 đơn vị trực thuộc3 công ty cổ phần thành viên, trên 1.000 nhà phân phối, đại lý trong nước và quốc tế, chiếm giữ thị phần khai thác yến sào từ các đảo yến thiên nhiên lớn nhất Việt Nam. Yến sào Khánh Hòa đã khẳng định vị thế thương hiệu trên thị trường trong nước và quốc tế.

Thị trường buôn bán yến sào ngày nay diễn ra sôi động quả thật đã không phụ lòng các bậc cha anh đi trước. Nhưng góp phần vào sự sôi động ấy lại có sự chen chân của rất nhiều các thương hiệu yến sào giả mạo, kém chất lượng. Người tiêu dùng phải hết sức tỉnh táo, không vì tin tưởng vào thương hiệu của yến mà nghĩ rằng nơi nào bán cũng như nhau.

> Yến sào là món ăn quý từ xa xưa