Sự hình thành tổ yến

15

Tổ yến sào đã đi vào lịch sử ẩm thực từ lâu, được y học cổ truyền lẫn y học hiện đại đánh giá cao về những tính năng bổ dưỡng, đặc biệt tốt cho những người mới ốm dậy, người có thể trạng gầy yếu, sức khỏe kém, người cao tuổi, trẻ em bị suy dinh dưỡng, đặc biệt tổ yến còn là bí quyết cho sức khỏe và làm đẹp của phụ nữ.

Tổ yến sào thường được sử dụng chế biến các món canh yến sào hay gọi là súp yến. Các món canh yến sào thường được thực hiện bằng cách ngâm và chưng cách thủy tổ yến sào trong nước, tổ yến được cho là có nhiều chất dinh dưỡng bồi bổ cơ thể và có giá thành cao, được quan tâm nhiều vì giá trị kinh tế.

Sự hình thành tổ yến

Yến sào là loại chim nhỏ, giống chim én, mỏ cong, có màu đen như mắt. Chiều dài 11-12cm, cận nặng khoảng 15-18g . Lông màu nâu đen ở phần thân trên, nhạt màu hơn ở phần dưới. Đuôi chia hai, cánh dài và hẹp.

Yến hàng là loại chim quý, phân bổ chủ yếu ở các nước thuộc khu vực Đông Nam Á, như Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Philippines, Campuchia và Việt Nam.

Yến sào làm tổ và sinh sống dọc theo các khu vực từ ven biển đến vùng núi, có thể ở độ cao lên đến 2800m trên mực nước biển. Chúng thường sống trong hang động, trong khe đá, vách đá hoặc trong nhà. Yến sào ăn các côn trùng bay, được bắt trên cánh của chúng. Tổ yến sào được làm bằng nước bọt cứng gắn liền với đá. Thường có chiều dài khoảng 6m, ngang khoảng 1.5 cm, trọng lượng 14g.

Ngày nay, người ta phát triển thành các nông trại nuôi yến sào với những ngôi nhà được xây dựng có cấu trúc phù hợp hoặc nhà trống cũ với loa phát âm thanh chim yến sào trên mái nhà để thu hút yến sào về làm tổ.

Yến hàng là loài chim có quy luật sinh học kỳ lạ, yến sống thành từng đôi trong bầy đàn lớn, bay lượn liên tục và không bao giờ đậu vào chỗ nào khác ngoài tổ của mình. Tổ yến hàng được tạo nên bởi nước bọt tiết nhã qua ngày đêm của chim trống và chim mái. Khi tổ yến hình thành, nếu bị lấy đi, yến sẽ làm tổ mới

Đặc biệt, với giá trị dinh dưỡng cực cao là tổ yến huyết. Tổ yến huyết có màu đỏ tươi, mép có viền trắng, được xếp vào loại thượng hạng. Theo những người thợ sào chĩa, loại tổ yến này rất hiếm gặp, thường mỗi vụ thu hoạch chỉ được vài trăm tổ mà thôi.

Theo lưu truyền, tổ yến huyết có hình hài bởi do chim yến thổ huyết mà nên. Sau khi vừa làm ra chiếc tổ đầu tiên, đôi yến hàng đã bị lấy mất tổ. Để có nơi ẩn thân, yến hàng phải nhả dãi tạo tổ mới và lại bị lấy đi. Đến lần thứ 3, đôi yến phải khạc dãi lẫn máu tạo tổ. Nên tổ yến huyết có màu đỏ và dinh dưỡng.

Theo các nhà khoa học cho rằng yến huyết không phải do tinh huyết của loài chim yến mà ra, như lưu truyền, mà tổ yến có màu đỏ là do vách đá nơi chim yến làm tổ có nhiều oxy sắt. Do sự trao đổi chất nên tổ yến nguyên thủy từ trắng chuyển màu đỏ và chứa nhiều nguyên tố vi lượng. Cũng vì vậy mà tổ yến huyết có màu đỏ bất thường và bổ dưỡng hơn các tổ yến khác.

Tổ chim yến

Tổ yến, món ăn giá trị được biết đến từ xưa

Tổ yến là 1 trong 8 món nổi tiếng được gọi là bát trân, cùng với bào ngư, hải sâm, vây cá….chim yến hàng còn được gọi là hải yến, yến biển, yến oa…

Thời triều Nguyễn, triều đại cuối cùng ở Việt Nam, trong những bữa đại tiệc linh đình ở hoàng cung như ngày sinh thành của vua, hoàng thái hậu, tiếp đãi sứ thần, trọng thần, mừng tiến sĩ….không bao giờ thiếu món yến sao, nên thường gọi là yến tiệc. Yến sào luôn nằm trong danh sách thực đơn chốn hoàng cung.

Thời vua Minh Mạng và Tần Thủy Hoàng ăn yến thay cơm hằng ngày. Tổ yến được ghi nhận giúp tăng cường khí lực chữa các bệnh về đường hô hấp, có lợi cho da, giúp tiêu hóa và giúp ăn ngon.

Với nhiều công dụng và lợi ích về sức khỏe, tổ yến thực sự là một sản phẩm dinh dưỡng quá giá. Tuy nhiên giá thành của sản phẩm này không hề rẻ, vì thế khi có nhu cầu sử dụng tổ yến, cần tìm hiểu nơi cung cấp tổ yến tốt nhất, chất lượng và đáng tin tưởng.