Những hệ lụy không ngờ từ nước “bẩn”

39

 

Theo một nghiên cứu mới đây cho hay, nước sông Sài Gòn và sông Đồng Nai bị ô nhiễm cao gây ra nhiều hệ lụy cho đời sống nhiều người dân, thậm chí các mẫu nước được phân tích xuất hiện cả chất có nguy cơ gây ung thư.

Nguy cơ này xuất phát từ việc sử dụng chất chlorine để khử trùng tại các nhà máy nước lọc nước. Theo PGS-TS Bùi Xuân Thành, Trường ĐH Bách khoa TP HCM, chlorine là chất khử trùng rất tốt nhưng nếu nguồn nước bị ô nhiễm hữu cơ sẽ sản sinh ra một số chất sản phẩm phụ khử trùng.

Được cái này, mất cái kia

Ngoài ra, chất THMs (trihalomethanes) được phát hiện là một trong những chất có khả năng gây ung thư. Cũng theo PGS-TS Bùi Xuân Thành cùng nhóm nghiên cứu của Trường ĐH Bách khoa TP HCM đã lấy mẫu nước thô từ sông Sài Gòn và nước đã qua xử lý tại Nhà máy Nước Tân Hiệp để phân tích.

Nhận thấy nước sông Sài Gòn bị ô nhiễm hữu cơ với nồng độ amoni và hữu cơ trong nguồn nước thô tăng nghiêm trọng và vượt giới hạn cho phép: nồng độ COD từ 8-14 g/lít và amoni từ 0,1-1 mgN/lít (quy chuẩn cho phép đối với COD trong nước là 10 mg/lít và amoni là 0,1 mgN/lít). Còn lượng chlorine được sử dụng tiền xử lý tại Trạm bơm Hòa Phú là 1-2 g/lít, còn Nhà máy Nước Tân Hiệp là 2-4 g/lít.

Nước sau khử trùng giảm ô nhiễm vi sinh nhưng xuất hiện THMs với nồng độ từ 50 – 200 µg/lít. Dù nồng độ này vẫn nằm dưới ngưỡng Quy chuẩn 01/2009 của Bộ Y tế (cho phép hàm lượng THMs trong nước uống là 460 µg/lít) nhưng vẫn là vấn đề đáng quan tâm. Ngoài ra, nếu so với quy chuẩn của các nước trên thế giới như  Mỹ thì nồng độ THMs trong nước sau xử lý bắt buộc từ 80 µg/lít trở xuống, còn quy chuẩn của Việt Nam vẫn còn khá dễ dãi.

 Nước sông Sài Gòn đang bị ô nhiễm hữu cơ rất cao

Nước sông Sài Gòn đang bị ô nhiễm hữu cơ rất cao

TS Lê Huy Bá – Trường ĐH Công nghiệp TP HCM cho biết: “THMs là chất gây ngộ độc mạn tính chứ không gây ngộ độc cấp nên khó phát hiện. Chất THMs tích tụ lâu trong gan, và thận sẽ gây ung thư. Nếu giao các nhà máy nước nghiên cứu và cảnh báo về vấn đề THMs trong nước cũng khó cho họ bởi nước ta còn thiếu đội ngũ chuyên môn cũng như cơ sở vật chất bài bản để thí nghiệm độc học. Hiện quy chuẩn hiện tại là suy đoán có lý và chấp nhận được tại Việt Nam. Chúng ta phải lùi tiêu chuẩn để phù hợp với hoàn cảnh của Việt Nam” – GS Bá nói. Mặc dù vậy, ông cho rằng cũng nên khuyến cáo rộng rãi đến người dân về chất lượng nước cấp để họ lưu ý và sử dụng cẩn thận và an toàn hơn. Vì THMs là chất bay hơi nên người dân có thể xử lý tại nhà bằng cách phơi nắng hoặc sử dụng hệ thống lắng lọc – GS Bá chỉ dẫn.

Hãy tự bảo vệ mình

Vấn đề ô nhiễm trên sông Sài Gòn đã ở mức báo động cao nhiều năm nay, nhiều đoạn được đánh giá là không còn khả năng “cứu chữa”. Các chỉ tiêu ô nhiễm như COD; BOD; TSS (chất rắn lơ lửng) trên sông Sài Gòn đã vượt tiêu chuẩn cho phép, cũng như tăng dần về phía hạ lưu và tăng đều qua các năm. Do đó, giải pháp thường thấy ở các nhà máy nước là chuyển dần những điểm lấy nước lên phía thượng nguồn hoặc chuyển từ nước sông Sài Gòn qua sông Đồng Nai vì chất lượng nước của sông Đồng Nai tốt hơn. Nhưng dù vậy thì ô nhiễm hữu cơ trên sông Đồng Nai cũng đang tăng nhanh chóng.

Vấn đề ô nhiễm trên sông Sài Gòn đã ở mức báo động
Vấn đề ô nhiễm trên sông Sài Gòn đã ở mức báo động

Theo PGS-TS Bùi Xuân Thành, thực trạng ô nhiễm hữu cơ cao trên hệ thống sông Sài Gòn – Đồng Nai hiện nay phần lớn là do nước thải sinh hoạt, nhưng chỉ khoảng 10% tổng lượng nước thải của TP HCM được thu gom và xử lý trước khi đổ ra hệ thống sông ngòi, kênh rạch. Biện pháp lâu dài là TP cần nhanh chóng xây dựng đủ 12 nhà máy xử lý nước thải sinh hoạt và lắp đặt các hệ thống lọc nước tại các lưu vực chính. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cũng phải kiểm soát nguồn xả thải công nghiệp và không để các cơ sở sản xuất xả lén nước thải chưa qua xử lý ra nguồn nước. Ngoài ra, người dân cần có các biện pháp tự bảo vệ mình như sử dụng các thiết bị lọc nước RO hay NF… Đặc biệt là không uống nước lạnh nhưng nếu đun sôi thì sau đó phải mở nắp để các độc chất bay hơi.

Xử lý bằng biện pháp sinh học

Ông Bạch Vũ Hải – Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn TNHH MTV (SAWACO) cho biết, số liệu giám sát của Trung tâm Y tế dự phòng TP và số liệu theo dõi của SAWACO cho thấy chỉ tiêu THMs và các chỉ tiêu khác trong nước sạch của Nhà máy Nước Tân Hiệp cũng như các nhà máy nước khác của SAWACO luôn bảo đảm thấp hơn so với ngưỡng giới hạn của QCVN 01: 2009/BYT, do đó thỏa mãn yêu cầu chất lượng nước sạch cung cấp cho ăn uống, sinh hoạt.

Trong tương lai, SAWACO đang triển khai xây dựng hồ chứa nước thô kết hợp với tiền xử lý nước trên sông Sài Gòn để kiểm soát chất lượng nước thô và giảm thiểu chất ô nhiễm. Đặc biệt, “SAWACO cũng nghiên cứu ứng dụng các công nghệ xử lý nước bằng biện pháp sinh học để giảm thiểu sử dụng hóa chất” – ông Hải nói.

Theo người lao động

Xem thêm: Đầu tư gần 98 tỷ đồng xây công trình nước sạch nông thôn tại Hà Nội