Đặc điểm nổi bật của những nền giáo dục bậc nhất thế giới

15

Phần Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh, Pháp, Mỹ, Úc,… là những quốc gia có nền  giáo dục tiên tiến nhất hiện nay. Giáo dục ở những nước đó có những đặc điểm gì để Việt Nam có thể học tập và noi theo?

Nền giáo dục Phần Lan

Hướng đến sự công bằng

Ông Olli Luukkainen – chủ tịch hội đồng giáo viên Phần Lan chia sẻ: “Tất cả trẻ em ở Phần Lan dù thành thị hay nông thôn đều được hưởng một nền giáo dục như nhau”. Sự công bằng đối với giáo dục Phần Lan mà nói luôn là điều quan trọng nhất. Và để hiện thực hóa sự công bằng, giáo dục Phần Lan không phân biệt giàu nghèo, thành thị – nông thôn, là ai thì cũng hưởng một nền giáo dục giống như nhau.

Giáo dục Phần Lan không phân biệt giàu nghèo, thành thị - nông thôn, là ai thì cũng hưởng một nền giáo dục giống như nhau.
Giáo dục Phần Lan không phân biệt giàu nghèo, thành thị – nông thôn, là ai thì cũng hưởng một nền giáo dục giống như nhau.
Không áp lực thi cử

Giáo sư Pasi Sahlberg, công tác tại bộ giáo dục và văn hóa Phần Lan phát biểu: “Chúng tôi dạy trẻ học cách học, chứ không dạy trẻ học cách thi”. Chính vì vậy, nhà trường luôn là môi trường thân thiện nhất, không có các cuộc thi sát hạch để phân loại học sinh, mà ngược lại luôn hướng đến các học sinh yếu kém.

Ưu điểm của giáo dục Phần Lan chính là “ươm trồng” tinh thần hợp tác chứ không phải là tinh thần cạnh tranh. Vậy nên các học sinh sau này sẽ không cảm thấy lo lắng, sợ hãi khi bước vào xã hội.

Giáo dục Nhật Bản

Đạo đức là cốt lõi

Nhật Bản trở thành một nước có nền giáo dục tiên tiến như hiện nay là nhờ vào tiêu chí “con người = đạo đức”, đề cao tính tự lập và tinh thần kỷ luật.

Tư tưởng giáo dục của người Nhật còn mang đậm dấu ấn văn hóa truyền thống của dân tộc mình, qua việc coi đạo đức như là điều cốt lõi mà mỗi học sinh phải biết đầu tiên.

Phương châm của người Nhật là: “Cần phải nhắm tới thực hiện xã hội, ở đó từng công dân có thể mài giũa nhân cách bản thân…”.

Tư duy tự lập

Giáo dục Nhật cũng hướng đến tính tự lập cho học sinh. Mỗi học sinh có thể tự chủ trong học tập, không ỷ lại để có thể hòa nhập vào môi trường hội nhập đầy biến động các giá trị văn hóa và tri thức.

Giáo dục Nhật xem “học sinh là trung tâm” và luôn tạo điều kiện để học sinh trải nghiệm thực tế chứ không phải là cố gắng nhồi nhét kiến thức. Có nhiều loại sách với các chuẩn đầu ra khác nhau để tăng cường khả năng phản biện cho học sinh; kích thích việc tìm tòi, phát huy sức sáng tạo.

Các bài học ở Nhật Bản được các giáo viên ghi trích nguồn ở đâu, rồi khuyến khíc học sinh tìm thêm nguồn thông tin mới, cổ vũ học sinh đứng từ các góc độ, cách nhìn khác nhau để đánh giá, nhận xét vấn đề. Đó là một trong những lý do cốt lõi giúp người Nhật nằm trong tốp đầu các quốc gia có lượng sáng chế cao nhất thế giới với vô số thương hiệu tồn tại xuyên thế kỷ.

Chính nền giáo dục đặc biệt đã giúp người Nhật nằm trong tốp đầu các quốc gia có lượng sáng chế cao nhất thế giới với vô số thương hiệu tồn tại xuyên thế kỷ.
Chính nền giáo dục đặc biệt đã giúp người Nhật nằm trong tốp đầu các quốc gia có lượng sáng chế cao nhất thế giới với vô số thương hiệu tồn tại xuyên thế kỷ.
Không áp lực thi cử

Cũng như giáo dục Phần Lan, giáo dục Nhật cũng không gây áp lực thi cử cho học sinh. Giáo dục Nhật không tổ chức theo kiểu “gom học sinh có điểm số cao lại với nhau”. Nhà trường cũng không chủ trương “khoe” kết quả học tập của các em đến mọi người, vì cho rằng điểm số không phản ánh được khả năng thực sự của trẻ, mọi học sinh đều có cơ hội học tập trong môi trường bình đẳng.

Nhật không có đặt nặng thi cử, kỳ thi chính thức chỉ có thi vào trung học và đại học.

Giáo dục Mỹ

Tự do và tôn trọng tự do của người khác

Nền giáo dục Mỹ hướng đến tự do, giúp con người dễ dàng thích nghi với cuộc sống đang biến động hàng ngày, nếu bó buộc sẽ làm mất tính sáng tạo của trẻ. Các chương trình học của các trường Mỹ đều giàu tính trải nghiệm, kích thích sự phát hiện, khuyến khích trẻ đưa ra tất cả suy nghĩ xung quanh một vấn đề, một câu hỏi.

Giáo dục Mỹ hướng đến sự tự do.
Giáo dục Mỹ hướng đến sự tự do.

Giáo viên Mỹ thường nhắc nhở học sinh rằng: “Bất cứ ai trong các em cũng có quyền loại bỏ, thậm chí là tẩy chay một nhãn hiệu mà mình không thấy thích. Nhưng không được quyền ép người khác đứng về phe mình, vì như thế là thiếu tôn trọng quyền của tự do của người khác”.

Giáo dục Đức

Bình đẳng

Một trong những đặc tính của giáo dục Đức đó là tính bình đẳng giữa các học sinh. Trong lớp học không có lớp trưởng, lớp phó hay tổ trưởng, tổ phó,… mà chỉ có “phát ngôn viên” để chuyển thông điệp của thầy cô đến học sinh và ngược lại.

“Phát ngôn viên” còn là người đưa ra các giải pháp, phong trào nhằm cải thiện tình hình học tập, giúp các bạn học lực yếu, phát huy các tài năng văn nghệ, thể thao trong lớp,…

Bình đẳng trong giáo dục Đức chính là trong lớp không có lớp trưởng, lớp phó,... mà chỉ có một "phát ngôn viên".
Bình đẳng trong giáo dục Đức chính là trong lớp không có lớp trưởng, lớp phó,… mà chỉ có một “phát ngôn viên”.
Chú trọng trải nghiệm thực tế

Người Đức cho rằng trói buộc những đứa trẻ trong lớp học mà thiếu tính trải nghiệm thực tế sẽ dẫn đến những sản phẩm lỗi thời về mặt nội dung. Người ta cho rằng một quyển sách muốn xuất bản cũng mất cả năm trời hoặc vài năm trời, trong khi thế giới vận động không ngừng, biến đổi hàng giây.

Việt Nam cho rằng những học sinh không vào được trường đại học sẽ không có cơ hội phát triển. Trong khi đó người Đức lại kỳ vọng rằng bộ phận học sinh này sẽ tỏa sáng khi được ghép với một công việc phù hợp.

Giáo dục Pháp

Trong khi nhiều nước khác xem giáo dục phổ thông là căn bản, còn cụ thể làm gì thì phải sau đại học, cao đẳng, học nghề. Nhưng ở Pháp khi học phổ thông các học sinh đã biết mình sẽ làm gì sau khi tốt nghiệp.

Cho nên ở Pháp từ cấp 1 của chương trình phổ thông đã dạy rất bao quát. Pháp có đến 3 loại bằng tốt nghiệp phổ thông khác nhau với những ứng dụng khác nhau. Đầu tiên là BAC General, hệ này dành cho những học sinh có học lực khá giỏi hoặc những em thực sự muốn theo đuổi chương trình đại học hay cao học trong tương lai. Theo đó, các em có thể chọn học khối ngành tự nhiên (BAC Science), khối lượng ngành kinh tế xã hội (BAC Economie Social), hoặc khối ngành văn học (BAC Litterature).

Học sinh của Pháp sau học phổ thông đã biết mình sẽ làm gì sau khi tốt nghiệp.
Học sinh của Pháp sau học phổ thông đã biết mình sẽ làm gì sau khi tốt nghiệp.

Các em học yếu hơn nhưng vẫn mong muốn theo đuổi việc học thì có thể chọn hệ BAC Tech. Chương trình đào tạo hệ này tạo điều kiện cho học sinh tiếp tục theo học tại các trường cao đẳng, trở thành những kỹ thuật viên, chuyên viên cao cấp.

Còn những học sinh không hứng thú với chữ nghĩa hay có nguyện vọng muốn vừa tốt nghiệp phổ thông là có thể đi làm những công việc chân tay, làm thợ chứ chưa phải làm thầy thì theo đuổi hệ BAC Pro. Hệ này cung cấp các nghề cụ thể và các em học sinh được định hướng, chọn lựa và trong suốt hai năm cuối phổ thông có thể rèn luyện để đi làm ngay khi vừa ra trường với tay nghề vững.

> Khám phá hai hệ thống giáo dục tốt nhất thế giới

> Khi trẻ em Nhật ở trường