Cạm bẫy yến huyết từ chính suy nghĩ người tiêu dùng

Là kết tinh từ nước dãi của loài chim hải yến, tổ yến sào được phân thành nhiều loại, nhưng quý và giá trị nhất là yến huyết. Phàm thứ gì quý, đắt thì người ta rất kết, chẳng tiếc tiền để được sở hữu và chính điều này đã mở ra cơ hội trục lợi của những kẻ có tà tâm. Với những độc chiêu tung hứng, đưa đẩy tinh vi, phường gian đã khiến biết bao vị khách lắm tiền nhưng kém hiểu biết trở thành thiêu thân ngờ nghệch của mỹ từ “yến huyết”.

Từ suy nghĩ sai lệch…

Trong rất nhiều sản vật mang dư vị đại dương ở “xứ Trần Hương” như khô mực, hải mã (cá ngựa), vi cá mập…, du khách, chủ yếu là những người lắm tiền kết nhất tổ yến sào, đặc biệt là tổ yến huyết vì giá trị bổ dưỡng của nó.

Tổ yến là sản phẩm của loài chim yến hàng. Đây là loài chim nhỏ, giống chim én, mỏ cong, mỏ và mắt đen, lông ở bụng màu xám nhạt. Theo tài liệu của Công ty yến sào Khánh Hòa, yến hàng là loài chim quý, phân bố chủ yếu ở các nước thuộc khu vực Đông Nam Á, gồm Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Philippines, Campuchia và Việt Nam.

Nhiều người cho rằng yến huyết là "thần dược" tốt cho mọi trường hợp.
Nhiều người cho rằng yến huyết là “thần dược” tốt cho mọi trường hợp.

Tổ yến bình thường đã quý, với tổ yến huyết, giá trị bổ dưỡng, quý hiếm được cổ nhân, người đời và trong các y văn ghi nhận “ác liệt” gấp nhiều lần. Tổ yến huyết có màu đỏ tươi, mép có viền trắng được xếp vào loại thượng hạng. Theo những người thợ sào chĩa, loại tổ yến này rất hiếm gặp, thường mỗi vụ thu hoạch chỉ được vài trăm tổ mà thôi.

> Yến huyết và bạch yến, yến nào tốt hơn?

Dân gian lưu truyền rằng tổ yến huyết nên hình hài bởi do chim yến thổ huyết mà nên. Lại có không ít con buôn yến sào theo kiểu “chợ đen” ở Nha Trang râm ran rằng sau khi làm ra chiếc tổ đầu tiên, chưa kịp ở yên thì đôi yến hàng bị “chĩa tổ”. Để có nơi ẩn thân, yến hàng phải nhả dãi tạo tổ mới và lại bị “bứng”. Đến lần thứ 3, trong tình cảnh chẳng đặng đừng, đôi yến phải khạc dãi lẫn máu tạo tổ. Nên tổ yến huyết có màu đỏ và vô cùng bổ dưỡng!

Về chuyện chim yến thổ huyết tạo tổ được gọi là yến huyết, nhà bác học Lê Quý Đôn trong “Vân Đài loại ngữ” ghi lại từ sách “Quảng Đông Tân Ngữ” của Khuất Đại Quân, với nội dung như sau: “Chim yến ăn phấn đá (hải phấn) ở bãi biển, rồi nhả ra, làm tổ thành từng lớp, ở vách núi. Người ở hải đảo chờ đến mùa thu đi đến nơi có tổ yến, lấy cần tre đầu có lưỡi mạo cạo lấy nó. Hải phấn tính hàn và mặn, chim yến nuốt vào lại nhả ra thì hóa ôn và ngọt, hình chất hóa hết, cho nên có thể thanh đờm, khai vị. Yến sào có 3 thứ, một thứ đen, một thứ trắng, còn một thứ thì hiếm có. Yến thuộc hỏa, nên thứ đỏ là tinh dịch (tinh nước dãi) của yến!”.

Thực chất thì yến huyết hình thành do khí hậu và địa hình chứ không như mọi người đã nghĩ
Thực chất thì yến huyết hình thành do khí hậu và địa hình chứ không như mọi người đã nghĩ

Đối với con người ngày nay, hễ nghe ai đó đồn đãi món này bổ, món kia tốt là tin như điếu đổ. Nhất là khi biết được căn nguyên của những lời đồn đãi ấy, ví như yến huyết chẳng hạn được sách cổ ghi chép hẳn hoi, hỏi sao mà không tin?

Nhưng thực tế thì yến huyết bổ thì rất bổ nhưng không phải là do tinh huyết của loài chim yến mà ra, như lâu nay người ta đồn đãi và lầm tưởng vô tội vạ! Theo các nhà khoa học và từ tâm tình của những người thợ sào chĩa, mới biết tổ yến có màu đỏ là do vách đá nơi chim yến làm tổ có nhiều oxy sắt. Do có sự trao đổi chất nên tổ yến nguyên thủy từ màu trắng chuyển đỏ và chứa nhiều nguyên tố vi lượng. Cũng nhờ vậy mà tổ yến huyết có màu đỏ bất thường và bổ dưỡng hơn các loại tổ yến khác.

> Bạn có biết vì sao yến huyết có màu đỏ?

… đến sự tràn lan hàng hiếm

Dù khác nhau về mặt lý giải tại sao yến lại có màu đỏ nhưng phải công nhận một điều rằng đông tây kim cổ đều ghi nhận yến huyết không phải hiếm mà là rất hiếm. Vấn đề ở chỗ hiện nay, mặt hàng “quý tộc” quý và hiếm này được bày bán bừa bãi, bán tràn lan, ai đó muốn mua bao nhiêu cũng có và được bán với đủ loại giá theo kiểu thượng vàng hạ cám!

Và cũng vì yến huyết đắt nhất trong các loại tổ yến, mỗi ký lô nếu đúng chất lượng có giá lên đến hơn 100 triệu đồng nên phường gian bày ra trăm mưu ngàn kế, bung bán yến huyết có nguồn gốc mập mờ và hậu quả là có nhiều, rất nhiều người sụp bẫy, vừa mất tiền vừa nạp độc chất vào người mà họ cứ ngỡ đó là… siêu biệt dược!

Yến, đặc biệt là yến huyết là của quý hiếm, tại sao giờ đây lại được bày bán một cách tràn lan với đủ mọi giá?
Yến, đặc biệt là yến huyết là của quý hiếm, tại sao giờ đây lại được bày bán một cách tràn lan với đủ mọi giá?

Không chỉ ở Nha Trang, tại TP HCM, tổ chim yến và nhất là yến huyết cũng được bán tràn lan. Nếu không thích mua tại các cửa hàng được quảng cáo ra rả trên tivi, khách chỉ việc ghé các chợ An Đông, chợ Bình Tây và đặc biệt tại phố thuốc Đông y Hải Thượng Lãn Ông (quận 5) thì mọi nhu cầu về tổ yến, kể cả tổ yến huyết đều được các ông bà chủ đáp ứng với số lượng… không giới hạn.

Vậy thì vấn đề chung của yến sào bây giờ mà người tiêu dùng nên đặt câu hỏi là “vàng trắng” vốn đã hiếm, tổ yến huyết còn hiếm gấp trăm lần vậy lấy ở đâu ra mà người ta bày bán tràn lan, mua lúc nào cũng có, mua bao nhiêu cũng được?!

> Những dấu hiệu đáng buồn trên thị trường yến Việt

Và cuối cùng là “tiền mất tật mang”

Yến sào đã đi vào lịch sử ẩm thực từ lâu, được y học cổ truyền lẫn y học hiện đại đánh giá cao về những tính năng bổ dưỡng, đặc biệt tốt cho những người mới ốm dậy, người có thể trạng gầy yếu suy nhược, người cao tuổi, trẻ em bị suy dinh dưỡng. Tổ yến cũng được ghi nhận giúp tăng cường khí lực, chữa các bệnh về đường hô hấp, có lợi cho da, giúp tiêu hóa và giúp ăn ngon…. Tuy nhiên, không phải hễ tổ yến tốt thì ai dùng cũng tốt. Các lương y cho rằng tổ yến, bất kể đó là yến huyết thì người có phế vị hư nhược, đàm thấp và người bị bệnh nặng quá thì không nên dùng.

Nếu yến huyết thật sự tốt như vậy thì tại sao Vua Minh Mạng – ông vua được ghi nhận chuyên dùng yến huyết lại “thọ” không quá tuổi 50? Đáng sợ hơn, không ít người vì quá tin vào sự thần hiệu của tổ yến huyết mà khi lâm trọng bệnh, thay vì đến bệnh viện điều trị hoặc điều trị theo chỉ định hóa trị, xạ trị của bác sĩ chuyên khoa thì… nuôi hy vọng vào yến huyết. Ngờ đâu cơ thể vốn yếu ớt không những không được chữa trị mà còn bị tiếp thêm độc chất vào người, để bệnh vốn nặng càng nặng thêm, để bệnh lẽ ra được chữa khỏi thì nay vô phương cứu chữa.

> Yến sào và sự lạm dụng không tốt đối với trẻ em

> Không phải lúc nào yến sào cũng tốt

Chính suy nghĩ sai lầm của con người về tác dụng của yến huyết mà chính mình tự hại mình. Thực sự yến sào là loại thực phẩm bổ dưỡng, nó giống như là thực phẩm chức năng chứ không phải là thần dược. Nếu con người mãi không thức tỉnh thì chỉ tạo cơ hội khiến cho những người xấu tăng cường sản xuất đồ giả, kém chất lượng; còn mình thì “tiền mất tật mang” mà thôi.